Eikenprocessierups: nesten & brandharen herkennen – veilig handelen
De eikenprocessierups is een vlinder waarvan de rupsen van eikenbladeren eten. Het grootste gevaar komt echter niet van het eten zelf, maar van de brandharen van de rupsen: Deze kunnen huidirritatie, jeuk en ademhalingsproblemen veroorzaken. Hier lees je waaraan je de eikenprocessierups herkent en hoe je jezelf en anderen beschermt.
Wat is de eikenprocessierups?
De eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) is een nachtvlinder. De rupsen leven vaak in groepen en verplaatsen zich in typische „processies“ naar hun voedselplekken. Vanaf bepaalde ontwikkelingsstadia hebben ze giftige brandharen die gemakkelijk afbreken en zich via de wind kunnen verspreiden. Deze haren blijven ook in oude nesten lang actief.
Zo herken je een plaag
- Rupsen die in een rij/„processie“ langs de stam of tak lopen
- grijs-witte spinselnesten („nesten“) op de stam, op dikkere takken of in takvorken
- Eetsporen: aangevreten of kalere plekken in de eik
- vaak waarschuwingsborden/afzettingen in getroffen gebieden
Waar komt de eikenprocessierups meestal voor?
- Eiken in parken, langs wegen, in tuinen en aan bosranden
- zonnige, warme locaties worden vaak sterker getroffen
- vaak zichtbaar op de stam op borsthoogte of in takvorken
Waarom treedt de plaag op?
- warm, droog voorjaar kan populaties bevorderen
- veel geschikte waardebomen (eiken)
- weinig druk door natuurlijke vijanden (regionaal/afhankelijk van locatie)
Wat te doen bij vermoeden? (veilig & verstandig)
1. Houd afstand & vermijd de plek
- niet picknicken/spelen onder besmette eiken
- houd huisdieren op afstand
- wees extra voorzichtig bij wind (brandharen kunnen wegwaaien)
2. Contact vermijden & juist reageren
- raak niets aan, niet vegen, niet werken met een bladblazer
- bij mogelijk contact: kleding wisselen, douchen/haar wassen
- wrijf niet in je ogen
3. Informeer bevoegde instanties
- in de openbare ruimte: gemeente, groenbeheer, boswachterij
- op eigen terrein: schakel een gespecialiseerd bedrijf in (voor professionele verwijdering/afzuiging)
Waarom „zelf verwijderen“ riskant is
De brandharen zijn extreem fijn, breken gemakkelijk af en kunnen zich vastzetten in kleding, huid en luchtwegen. Onjuiste verwijdering kan de overlast zelfs vergroten (door opwaaien). Daarom moet verwijdering in de regel professioneel en met geschikte bescherming gebeuren.
FAQ over de eikenprocessierups
Hoe zien de nesten eruit?
Meestal grijs-witte, viltige spinsels op de stam of in takvorken. Ze kunnen eruitzien als „watten/vilt“ en zitten vaak vol met vervellingsresten en uitwerpselen.
Hoe gevaarlijk zijn de brandharen?
Ze kunnen huiduitslag, jeuk, irritatie aan de ogen en ademhalingsklachten veroorzaken. Gevoeligheid is individueel – sommigen reageren erg sterk.
Wat te doen bij symptomen?
Stop contact, ga douchen/wissel van kleding, houd de klachten in de gaten. Zoek medische hulp bij sterke reacties of ademhalingsproblemen.
Wanneer komt de eikenprocessierups voor?
Afhankelijk van het weer in het voorjaar tot begin van de zomer (rupsenperiode). Oude nesten kunnen echter langer problematisch blijven.






























































